AI-verordening, artikel 4
Gebruikt je bedrijf AI? Dan geldt er al een plicht.
Sinds 2 februari 2025 verplicht de Europese AI-verordening elke organisatie die AI beroepsmatig inzet om te zorgen dat de mensen die ermee werken voldoende weten wat ze doen. Er is geen uitzondering voor kleine bedrijven, en sinds 2 augustus 2026 wordt er in Nederland ook op toegezien.
De verplichting
Wat er letterlijk staat.
Artikel 4 richt zich op aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen. Dat laatste ben je zodra iemand in je bedrijf AI beroepsmatig gebruikt, ook als je die AI niet zelf gebouwd hebt. Een medewerker die ChatGPT gebruikt voor klantmails of Copilot voor een offerte valt daaronder.
De wet maakt geen onderscheid naar bedrijfsgrootte. Wat er wel in staat, is dat de maatregelen passend moeten zijn: afgestemd op de rol, de kennis en de manier waarop iemand het systeem gebruikt. Het is een inspanningsverplichting, geen examen.
“Providers and deployers of AI systems shall take measures to ensure, to their best extent, a sufficient level of AI literacy of their staff and other persons dealing with the operation and use of AI systems on their behalf, taking into account their technical knowledge, experience, education and training and the context the AI systems are to be used in.”
Verordening (EU) 2024/1689, artikel 4. Van kracht sinds 2 februari 2025.
Het grootste misverstand
“Wij doen niets met AI” klopt bijna nooit.
In de meeste bedrijven wordt AI allang gebruikt, alleen niet op papier. Meestal begint het bij één enthousiaste medewerker en verspreidt het zich zonder dat iemand er zicht op heeft. Herken je een van deze punten, dan raakt artikel 4 je bedrijf. Dat is geen ramp; het betekent alleen dat er iets te regelen valt, en dat valt mee.
Iemand gebruikt ChatGPT, Gemini of Claude voor klantmails, offertes of teksten, vaak via een privé-account.
Je Office- of Google-abonnement bevat AI-functies die aanstaan, zoals samenvatten of concept-antwoorden.
Je boekhoud-, CRM- of planningspakket heeft een slimme functie ingebouwd die in gebruik is.
Er wordt vertaald, samengevat of getranscribeerd met een online tool waarvan niemand de voorwaarden kent.
Praktisch
Vier dingen die op orde horen te zijn.
Dit is geen juridisch advies, wel de vertaling naar wat een mkb-bedrijf werkelijk kan doen. Bij elkaar is dit een dagdeel werk, geen project.
Weet wat er gebruikt wordt
Een eenvoudig overzicht van welke AI-tools er in je bedrijf rondgaan, door wie en waarvoor. Zonder dat overzicht kun je niets anders regelen.
Instrueer passend bij de rol
Wie offertes maakt heeft andere uitleg nodig dan wie klantgegevens verwerkt. Wat er minimaal in hoort: hoe zo'n systeem tot een antwoord komt, waarom het soms iets verzint, en wanneer je zelf moet controleren.
Leg vast wat wel en niet mag
Eén A4 met werkafspraken: welke gegevens mogen in welke tool, wat moet altijd door een mens gecontroleerd worden, en wat is verboden. Kort genoeg om gelezen te worden.
Houd bij dat je het gedaan hebt
Een datum, een deelnemerslijst en het document zelf. Toezicht draait om aantoonbaarheid: kun je laten zien dat je je mensen passend hebt geïnstrueerd.
Hoe Naissen Labs helpt
AI-regels op orde.
De AI-verordening vraagt dat de mensen die in je bedrijf met AI werken, weten wat ze doen. In één dagdeel, bij jou op kantoor of online, leggen we vast hoe jouw bedrijf dat invult: wie welke tools gebruikt, welke afspraken er gelden en wie er geïnstrueerd is. Daarna staan de vier punten hierboven op papier.
De instructie gaat over het werk dat je mensen werkelijk doen: hoe zo'n systeem tot een antwoord komt, waar het misgaat en wanneer je zelf moet kijken. Geen college over de techniek erachter, en geen certificaat dat de wet niet vraagt.
Laat je ook iets bouwen? Dan is dit de logische combinatie met Eerste Winst of het Werkvloertraject. Start je binnen drie maanden een maatwerktraject, dan wordt €475 verrekend.
Wil je vooral dat je team beter met AI leert werken, dan is de training op de werkvloer (€1.250 per dagdeel, hele team) de logische aanvulling.
Wat hier niet staat
Vier dingen die ik hier bewust niet zeg.
Ik noem geen boetebedragen
Er circuleren indrukwekkende bedragen in artikelen over deze wet. Of die categorie ook op artikel 4 van toepassing is, staat niet met zoveel woorden in de verordening. Ik verkoop liever niets dan iets met een bedrag dat ik niet hard kan maken. Bangmaken werkt één keer, en daarna nooit meer.
Ik maak je niet “AI Act-compliant”
Ik lever instructie, werkafspraken en vastlegging voor het AI-gebruik in je bedrijf en voor de systemen die ik bouw. Bredere naleving, zeker als je met risicovolle toepassingen werkt, is werk voor een jurist. Dat hoor je van mij voordat je betaalt, niet erna.
Ik doe niet alsof er morgen een inspecteur voor de deur staat
Het Nederlandse toezichtstelsel is nog in opbouw: het toezicht wordt per sector verdeeld over verschillende toezichthouders, en de uitvoeringswet is nog niet afgerond. De verplichting bestaat al wel, en het is een kwestie van tijd. Dat is een reden om het rustig te regelen, geen reden voor paniek.
Er is geen verplichte cursus of officieel certificaat
De wet schrijft geen opleiding, examen of certificaat voor, en er bestaat ook geen door de overheid erkend AI-geletterdheidscertificaat. Aanbieders die je een verplicht certificaat verkopen, verkopen je iets dat de wet niet vraagt.
Wat ik wél meelever is een deelnamebewijs per medewerker: een document met de datum, de inhoud van de instructie en wie erbij was. Dat is wat je nodig hebt om te laten zien dat je je hebt ingespannen. Ik noem het bewust geen officieel certificaat, omdat het dat niet is.
Deze pagina is een uitleg in gewone taal, geen juridisch advies. Bron: Verordening (EU) 2024/1689 (de AI-verordening), artikel 4 en artikel 113. Laatst gecontroleerd op 10 augustus 2026.
Weten waar je bedrijf staat?
In een gesprek van dertig minuten wordt duidelijk welke AI er al gebruikt wordt en wat er nog moet gebeuren. Meestal minder dan gedacht.